Гарчиг

CGL 010 НЭМЭЛТТЭЙ ЦЕОЛИТ (MGL-ZEO-S)


 МОНГОЛ УЛС

ГЕОЛОГИЙН ТӨВ ЛАБОРАТОРИ

 

ГЭРЧИЛГЭЭ

 

АТТЕСТАТЧИЛСАН СТАНДАРТЧИЛСАН ЗАГВАР “MGL-ZEO-S”

НЭМЭЛТТЭЙ ЦЕОЛИТ “CGL 010

 

Элемент нэгдлийн аттестатчилсан утга (CV), хэмжлийн өргөтгөсөн эргэлзээ (U), бие даасан үр дүнгийн тоо (N)

 

Элемент нэгдэл

Хэмжих нэгж

CV

U

N

1

SiO2

%

67.64

0.96

 21

2

TiO2

%

0.158

0.004

20

3

Al2O3

%

12.98

0.13

22

4

Fe2O3нийт

%

1.27

0.07

23

5

MnO

%

0.033

0.005

20

6

MgO

%

0.573

0.026

21

7

Na2O

%

3.44

0.09

19

8

CaO

%

1.34

0.01

20

9

K2O

%

3.19

0.16

19

10

P2O5

%

0.032

0.002

17

11

ШХ

%

8.80

0.46

15

12

As

мг/кг

60.5

12.3

10

13

Ba

мг/кг

371

9

18

14

Ce

мг/кг

74.8

3.0

14

15

Co

мг/кг

20.3

2.8

15

16

Cr

мг/кг

12.7

6.7

14

17

Cs

мг/кг

4.73

0.41

11

18

Cu

мг/кг

79.3

3.1

13

19

Ga

мг/кг

13.8

0.8

11

20

La

мг/кг

37.2

1.8

15

21

Nb

мг/кг

14.1

2.2

15

22

Nd

мг/кг

27.3

2.2

13

23

Ni

мг/кг

14.6

0.9

14

24

Pb

мг/кг

84.2

5.1

16

25

Rb

мг/кг

106

3

17

26

Sc

мг/кг

3.27

0.90

10

27

Sr

мг/кг

635

27

18

28

Th

мг/кг

17.2

1.2

14

29

U

мг/кг

3.09

0.31

12

30

V

мг/кг

42.3

7.7

15

Элемент нэгдэл

Хэмжих нэгж

CV

U

N

31

Y

мг/кг

18.6

0.9

15

32

Zn

мг/кг

79.3

3.5

15

33

Zr

мг/кг

177

20

16

 

Элемент нэгдлийн ойролцоо утга (PV), хэмжлийн өргөтгөсөн эргэлзээ (U),        бие даасан үр дүнгийн тоо (N)

 

Элемент нэгдэл

Хэмжих нэгж

PV

U

N

1

Cd

мг/кг

7.85

1.49

8

2

Dy

мг/кг

3.46

0.19

10

3

Er

мг/кг

1.83

0.11

10

4

Eu

мг/кг

0.50

0.03

10

5

Gd

мг/кг

3.81

0.21

10

6

Hf

мг/кг

5.38

0.62

11

7

Ho

мг/кг

0.66

0.05

10

8

Lu

мг/кг

0.27

0.03

10

9

Pr

мг/кг

7.97

0.65

10

10

Sb

мг/кг

50.9

8.8

9

11

Sm

мг/кг

4.82

0.17

10

12

Ta

мг/кг

1.16

0.07

10

13

Tb

мг/кг

0.59

0.04

11

14

Tm

мг/кг

0.27

0.03

10

15

Yb

мг/кг

1.81

0.13

11

 

Элемент нэгдлийн мэдээллийн утга (IV), бие даасан үр дүнгийн тоо (N)

 

Элемент нэгдэл

Хэмжих нэгж

IV

N

1

Be

мг/кг

2.75

6

2

Bi

мг/кг

11.7

4

3

Hg

мг/кг

1.85

6

4

Li

мг/кг

6.07

7

5

Mo

мг/кг

0.43

3

6

Sn

мг/кг

2.27

5

7

W

мг/кг

1.52

6

 

Ангиллын шалгуур

 

CV - хоёр болон түүнээс дээш шинжилгээний арга хэрэглэн, 10-аас дээш бие даасан үр дүнгээр статистик боловсруулалт хийгдсэн

PV  - зөвхөн ганц шинжилгээний арга хэрэглэн, 8 болон түүнээс дээш бие даасан үр дүнгээр статистик боловсруулалт хийгдсэн

IV   -  наймаас цөөн бие даасан үр дүнгээр статистик боловсруулалт хийгдсэн

 

Зориулалт

 

Цеолитын аттестатчилсан стандартчилсан загвар (АСЗ)-ыг аттестатчилагдсан үзүүлэлтүүдийн хүрээнд хэмжлийн багаж тоног төхөөрөмжийн шалгалт тохируулга болон шинжилгээний арга аргачлал шалгаж баталгаажуулах, шинжилгээний үр дүнгийн үнэн зөвийг хянахад хэрэглэнэ.

 

Бөөн дээж сорьцлолт, бодисын найрлагын судалгаа

 

Цеолитын АСЗ-т зориулсан бөөн дээжийг Дорноговь аймгийн Сайхан дулаан сумын нутаг дахь Цагаан цавын цеолитын ордоос гадаргуугийн хувиралд өртөөгүй хэсгүүдийг сонгон 150 кг-ыг авч бэлтгэв.

 

Бөөн дээж сорьцлолтын ажлыг 2007 онд, дээж боловсруулах, нэмэлт хийх, савлах ажлыг 2008 онд холбогдох аргачлалын дагуу Геологийн Төв Лаборатори гүйцэтгэсэн.

 

Цагаан цавын цеолитын орд нь хожуу мезозойн Цагаан цавын свитын (J3-K1cc2, дээд юра-доод цэрд) хүчиллэг бөсөлжин ба бөсөлжмөл-тунамал чулуулгаас тогтсон хурдас дотор үүссэн байдаг.

 

Анхдагч дээжинд бодисын найрлагын судалгаа хийж, эрдэслэг бүрэлдэхүүнийг дараахь байдлаар тогтоосон болно.

 

Эрдсийн нэр

Эзлэх хувь, %

Клиноптилолит

85

Кварц

5

Плагиоклаз

5

Биотит

1

Мусковит, гейландит, сфен, гетит

цөөн

 

Дээж боловсруулалт

 

Стандартчилсан загварт зориулсан бөөн дээжийн боловсруулалтыг Геологийн Төв Лабораторид 2008 онд гүйцэтгэв.

 

Бөөн дээжийг хацар бутлагчаар 1 мм, цагирагт тасралтгүй нунтаглагчаар 0.075 мм болтол буталж нунтагласны дараа ширхэглэгийн хэмжээг стандартын шаардлагад нийцүүлэн бүх массыг 0.075 мм-ийн хэт авианы шигшүүрээр шигшсэн.    

 

Байгаль орчны хяналтанд ашиглах боломжийг хангах, СЗ-ын хэрэглээг нэмэгдүүлэх зорилгоор байгалийн цеолитын дээжинд матрицын нэмэлтийн аргаар As, Bi, Cd, Co, Cu, Hg, Ni, Pb, Sb, V, Zn элементүүдийн агууламжийг өсгөж нэмэлттэй цеолитыг бэлтгэлээ.

 

Дээжийг нэг төрлийн болгон холих ажиллагааг нэмэлт хольцын хамт Герман улсын “EIRICH” фирмийн зориулалтын холигч төхөөрөмж (гомогенизатор) ашиглан гүйцэтгэв.

Савлах ажиллагааг Герман улсын “Fritsch” фирмийн жижиг оврын  эргэлттэй хуваагч төхөөрөмжөөр полиэтилен саванд тус тус 70 граммаар савлав.

 

Баталгаажуулалт

Цеолитын аттестатчиллын шинжилгээнд Геологийн материалын СЗ-ын баталгаажуулалтын протоколын дагуу GeoPT олон улсын аналитик геохимийн лабораториудын ур чадварын сорилд удаа дараа амжилттай оролцон ур чадвартай нь тогтоогдсон 22 лаборатори сонгогдон оролцож тэдгээрийн ирүүлсэн үр дүнгээр аттестатчилсан утгыг тогтоосон.

 

Нэгж дамжуулалтыг БНХАУ-ын “GBW07103 GSR-1” АСЗ-аар тогтоосон.

 

Цеолитын АСЗ-ын зохион бүтээлт болон статистик боловсруулалтанд ISO Guide 30-35-ын дагуу ISO/REMCO-ийн гишүүн Стандартчилал Хэмжил Зүйн Газар экспертиз болон баталгаажуулалтыг гүйцэтгэсэн.

 

Хэрэглэх журам, хадгалалт

 

Химийн бодисын үйлчлэлээс хамгаалагдсан, тасалгааны температурт хуурай байранд хадгална. Бүх төрлийн тээврийн хэрэгслэлээр тээвэрлэж болно.

 

Аттестатчилсан утга болон бусад холбогдох үзүүлэлтийг 105°C-д 2 цаг хатаасан дээжинд хийсэн шинжилгээгээр тогтоосон болно.

 

АСЗ-ыг бохирдохоос сэргийлэхийн тулд тасалж авсан хэсгийг саванд нь буцааж хийхийг хориглоно.

      

Хэрэв шинжилгээний аргад 0.1 гр (100мг)-аас бага жинтэй хэрэглэхээр заагдсан бол тодорхойлох элемент нэгдлээс хамаарч төлөөлж чадах хамгийн бага жингээс багагүйг жигнэн авч, гартаам нухуурт нухан, туслах чанарын боловсруулалт хийнэ.

 

АСЗ-ын хүчинтэй хугацаа

Энэхүү АСЗ нь найрлагын хувьд тогтворжилт сайтай материал юм.

Хэрэглэгдэх хугацааг 2029 он хүртэл тогтоосон.

 

Лавлагаа

 

Энэхүү бүтээгдэхүүн нь ГТЛ-ийн АСЗ-ын ангиллын дагуу “CGL 010” дугаарт бүртгэгдсэн болно.

 

Монгол улс

Геологийн Төв Лаборатори

Улаанбаатар хот - 18080

Сонгинохайрхан дүүрэг 18-р хороо

Үйлдвэрчний Эвлэлийн гудамж

Шуудангийн хайрцаг - 437

Утас.: +/ 976 11/ 632904, 632914

Факс:  +/ 976 11/ 632944, 632564

e-mail:             cengeolab@mongol.net

               cengeolab@magicnet.mn

web:           www.cengeolab.com

 

АСЗ-ыг хэрэглэгчид нь Геологийн Төв Лабораторитой харьцаж ямарваа шинэ мэдээлэл СЗ-ын аттестатчилсан утга, ойролцоо утга, мэдээллийн утгуудын талаарх санал хүсэлтээ бидэнд ирүүлбэл талархах болно.

Аттестатчиллын шинжилгээнд хэрэглэсэн арга

 

SiO2

XRF(17), ICP-MS(1), ICP-OES(1), SPhM (1), Grav(1)

CaO

XRF(15), ICP-MS(2), ICP-OES(2)

TiO2

XRF(16), ICP-MS(2), ICP-OES(2)

Na2O

XRF(15), ICP-MS(2), ICP-OES(2), AES(1)

Al2O3

XRF(17), ICP-MS(1), ICP-OES(2), SPhM (1), Titr(1)

K2O

XRF(15), ICP-MS(2), ICP-OES(2)

T Fe2O3

XRF(16), ICP-MS(3), ICP-OES(2), INAA(1), SPhM (1)

P2O5

XRF(14), ICP-MS(2), ICP-OES(1)

MnO

XRF(16), ICP-MS(2), ICP-OES(1), AAS(1)

Lol

Grav(14)

MgO

XRF(16), ICP-MS(1), ICP-OES(2), AAS(1), Titr(1)

As

XRF(7), ICP-MS(2), INAA(1)

Ba

XRF(8), ICP-MS(7), ICP-OES(2), INAA(1)

Nd

XRF(3), ICP-MS(10)

Be

ICP-MS(3), ICP-OES(3)

Ni

XRF(5), ICP-MS(4), ICP-OES(4), INAA(1)

Bi

XRF(2), ICP-MS(2)

Pb

XRF(9), ICP-MS(7)

Cd

ICP-MS(4), ICP-OES(2), AAS(2)

Pr

ICP-MS(10)

Ce

XRF(2), ICP-MS(10), ICP-OES(1), INAA(1)

Rb

XRF(7), ICP-MS(9), INAA(1)

Co

XRF(5), ICP-MS(7), ICP-OES(2), INAA(1)

Sb

ICP-MS(4), ICP-MS(3), ICP-OES(1),INAA(1)

Cr

XRF(7), ICP-MS(4), ICP-OES(2), INAA(1)

Sc

XRF(3), ICP-MS(5), ICP-OES(3), INAA(1)

Cs

XRF(1), ICP-MS(9), INAA(1)

Sm

ICP-MS(9), INAA(1)

Cu

XRF(6), ICP-MS(3), ICP-OES(4)

Sn

XRF(1), ICP-MS(4)

Dy

ICP-MS(10)

Sr

XRF(7), ICP-MS(8), ICP-OES(2), INAA(1)

Er

ICP-MS(10)

Ta

ICP-MS(9), INAA(1)

Eu

ICP-MS(9), INAA(1)

Tb

ICP-MS(10), INAA(1)

Ga

XRF(6), ICP-MS(5)

Th

XRF(4), ICP-MS(9), INAA(1)

Gd

ICP-MS(10)

Tm

ICP-MS(10)

Hf

ICP-MS(10), INAA(1)

U

XRF(1), ICP-MS(10), INAA(1)

Hg

AAS(3), AFS(1)

V

XRF(7), ICP-MS(5), ICP-OES(3)

Ho

ICP-MS(10)

W

ICP-MS(5), INAA(1)

La

XRF(4), ICP-MS(9), ICP-OES(1), INAA(1)

Y

XRF(6), ICP-MS(8), ICP-OES(1)

Li

ICP-MS(4), ICP-OES(2)

Yb

ICP-MS(10), INAA(1)

Lu

ICP-MS(10)

Zn

XRF(7), ICP-MS(4), ICP-OES(3), INAA(1)

Mo

ICP-MS(3)

Zr

XRF(7), ICP-MS(7), ICP-OES(1), INAA(1)

Nb

XRF(7), ICP-MS(8)

 

 

 

Шинжилгээний аргын товчилсон нэрийн тайлбар:

  • XRF             - рентгенофлуоресценцийн спектрометр
  • ICP- MS      - индукцийн холбоотой плазм-масс спектрометр
  • ICP- OES     - индукцийн холбоотой плазм-оптик эмиссийн спектрометр
  • ААS            - атом шингээлтийн спектрометр
  • АES            - атомын эмиссын спектрометр
  • АFS            - атомын флуоресценцийн спектрометр
  • INAA  - нейтрон идэвхжилийн шинжилгээ         
  • SPhM           - спектрофотометр, фотоколориметр
  • Titr                          - эзэлхүүний арга
  • Grav             - жингийн арга  

Аттестатчиллын шинжилгээнд оролцсон улс, байгууллага, лаборатори

 

1

Геологийн институт, Геохимийн тасаг, Мексик

Departamento de Geoquimica, Instituto de Geologia, UNAM, Mexico

2

Керамикийн технологийн институт, Кастеллон, Испани

Instituto de Technologia Ceramica, Castellon, Spain

3

Германы Геосудалгааны төв, Потсдам, Герман

Deutsches GeoForschungsZentrum GFZ, Potsdam, Germany

4

СЕРАМ Сорилтын болон хүрээлэн буй орчны сервис, Стаффордшир, Англи CERAM  Testing & Environmental services, Staffordshire, UK

5

Рентген шинжилгээ ба консалтинг, Франкфурт, Герман

X-ray analytics and consulting, XRAC, Frankfurt am Main, Germany

6

“ХуК” Хүрээлэн буй орчны лаборатори, Венден, Герман

HuK Umweltlabor GmbH, Wenden, Germany

7

Бүх Оросын геологийн судалгааны институт, Төв лаборатори, Петерсбург, ОХУ

VSEGEI All Russia Geological Research Institute,Central Laboratory, St.Petersburg, Russia

8

Словакын Геологийн хайгуул судалгаа, Геоаналитикийн лаборатори, Словак улс

Geological Survey of Slovak Republic, Geoanalytical Laboratories, Spisska Nova Ves, Slovakia

9

Греенвичийн Их Сургууль, Шинжлэх ухааны сургууль, Кент, Англи

School of Science, The University of Greenwich at Medway, Kent, UK

10

Геошинжлэх ухааны институт, Сан Паул, Бразил

Instituto de Geociencias - USP, Sao Paulo, Brazil

11

Вашингтоны Саванна гол компани, Вашингтон, АНУ

Washington Savannah River Company, Washington, USA

12

Вашингтоны Саванна гол компани, Аналитик дэвшил тасаг,  Айкен, АНУ

Washington Savannah River Company, Analytical Development Section, Aiken, SC, USA

13

“Генализис” лабораторийн сервис, Маддингтон, Австрали

Genalysis laboratory services, Maddington, Australia

14

ХБНГУ-ын Геошинжлэх ухаан, байгалийн нөөцийн институт, Ханновер, Герман. (Bundesanstalt fuer Geowissenschaften und Rohstoffe)

15

ИНЕТИ –ийн лаборатори, Мамеде, Португал,

Laboratorio do INETI, S.Mamede de Infesta, Portugal

16

Чулуулагийн лаборатори, Гиф, Франц

Laboratoire Pierre Sue, Gif sur Yvette cedex, France

17

Геошинжлэх ухааны институт, УНИСАМП, Кампинас, Бразил

Instituto de Geociencias, Universidade Estadual de Campinas – UNICAMP, Campinas, Brazil

18

Эрдсийн технологи, Аналитик сервис Групп, Ийстон, АНУ

Analytical Service Group, Minerals Technologies, Inc., Easton, USA

19

Геологийн төв лаборатори, Улаанбаатар, Монгол

Central Geological Laboratory, Ulaanbaatar, Mongolia

20

Геошинжлэх ухааны институт, Геологийн тасаг, ICPMS лаборатори, Киел, Герман

Institute of Geosciences, Dept. of Geology/ICPMS Lab, Kiel, Germany

21

Геошинжилгээний үндэсний судалгааны төв, Бээжин, Хятад

National Research Center for Geoanalysis, Beijing, China

22

Минералоги-геохимийн институт, Фрайбург, Герман

Mineralogisch-Geochemisches Institut, Freiburg i.Br, Germany

 

 

 

 

Геологийн Төв Лабораторийн

захирал                                        Б.Батжаргал

 

 

Нэмэлттэй цеолит “MGL-ZEO-S” аттестатчилсан стандартчилсан загвар Монгол улсын Стандартчилал Хэмжилзүйн Үндэсний Зөвлөлийн 2009 оны 5-р сарын 14-ны өдрийн 04 тоот тогтоолоор батлагдаж, Улсын сорилт туршилт хийсэн хэмжих хэрэгслийн Улсын бүртгэлийн ²Стандартчилсан загвар²-ын хэсэгт бүртгэгдсэн болно.

 

ISO/REMCO-ийн гишүүн СХЗГ-ийн

Хууль эрхийн Хэмжил зүйн Эталоны

    Газрын дарга                                З.Ганболд